این وبلاگ پلی بین متخصصان امر تحقیق در حوزه علوم اجتماعی و دانشجویانی است كه خواهان گرفتن كمك در زمینه تحقیقات اجتماعی می باشند. http://mgpj.mihanblog.com 2012-05-23T19:40:28+01:00 text/html 2010-04-15T15:37:33+01:00 mgpj.mihanblog.com مدیر http://mgpj.mihanblog.com/post/3 <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"><meta name="ProgId" content="Word.Document"><meta name="Generator" content="Microsoft Word 11"><meta name="Originator" content="Microsoft Word 11"><link rel="File-List" href="file:///C:%5CDOCUME%7E1%5CDEAR-U%7E1%5CLOCALS%7E1%5CTemp%5Cmsohtml1%5C01%5Cclip_filelist.xml"><link rel="Edit-Time-Data" href="file:///C:%5CDOCUME%7E1%5CDEAR-U%7E1%5CLOCALS%7E1%5CTemp%5Cmsohtml1%5C01%5Cclip_editdata.mso"><!--[if !mso]> <style> v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);} </style> <![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:PunctuationKerning/> <w:ValidateAgainstSchemas/> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables/> <w:SnapToGridInCell/> <w:WrapTextWithPunct/> <w:UseAsianBreakRules/> <w:DontGrowAutofit/> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> </w:WordDocument> </xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml> <w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"> </w:LatentStyles> </xml><![endif]--><style> <!-- /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; text-align:right; mso-pagination:widow-orphan; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-language:FA;} @page Section1 {size:595.3pt 841.9pt; margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0; mso-gutter-direction:rtl;} div.Section1 {page:Section1;} --> </style><!--[if gte mso 10]> <style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;} </style> <![endif]--> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style=""><span dir="ltr"><br> </span><span lang="FA">در دهه گذشته طرح موضوع جامعه مدنی چون همراه با تحولات سیاسی بود، با</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">برداشت‌ها و واكنش‌های حاد سیاسی نیز مواجه شد كه در نهایت به نفع این</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">موضوع نیست و واكنش اصحاب جدید قدرت نسبت به این نهادها از جمله این عوارض</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">است. البته افزایش درآمدهای نفتی موجب شده است كه سرمایه پولی و اقتصادی</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">به نحو بی‌سابقه‌ای افزایش یافته و نیاز سرمایه اجتماعی را چندان برجسته</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">نكند، همچنان كه سرمایه انسانی هم جایگاه و سهم خود را نسبت به پیش در</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">جامعه از دست داده است. سرمایه انسانی كه انسان‌های صاحب آن هر كدام مدافع</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">آن هستند و از نقش و سهم آن دفاع می‌كنند اما در این شرایط در بابر سرمای</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">مالی مجبور به عقب‌نشینی شده است، چه رسد به سرمایه اجتماعی كه متولی</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">شناخته شده‌ای ندارد، و از آنجا كه نهادهای مدنی بخشی از زمینه شكل‌گیری</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">سرمایه اجتماعی هستند، طبعاً در برابر این سیاست‌ها با بحران و ضعف بیش از</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">پیش مواجه شده‌اند</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span>.<br> </span><span lang="FA">فرق سرمایه اجتماعی با سرمایه اقتصادی و سرمایه انسانی این است كه هر دو</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">سرمایه اخیر را می‌توان در كوتاه‌ترین فاصله وارد كرد، سرمایه پولی را</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">بیشتر و سرمایه انسانی را كمتر. ولی تشكیل سرمایه اجتماعی امری زمان‌بر</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">است و در كوتاه‌مدت شكل نمی‌گیرد و اینجاست كه نسبت به تشكیل و حفظ این</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">نوع سرمایه باید حساسیت بیشتری از خود نشان داد.از آنجا که نهادهای مدنی</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">یکی از مولفه های تاثیرگذار بر بهبود سرمایه اجتماعی هستند به وضعیت آنها</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">پرداخته می شود</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span>.<br> </span><span lang="FA">ضرورت و كاركرد نهادهای مدنی از كجا ریشه می‌گیرد؟ در اینجا فقط به یك بعد</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">محدود این مسأله اشاره می‌كنم.بطور خیلی خلاصه از منظر جامعه‌شناسی</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">دوركیمی، سیر تحول جوامع همراه با تراكم بیشتر و نیز تقسیم كار اجتماعی</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">است. تقسیم كار ،نوعی از همبستگی جدید اجتماعی را ایجاد می‌كند. در جوامع</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">ابتدایی و ساده‌تر همبستگی ماهیتی مكانیكی دارد، افراد كمابیش مثل هم</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">هستند. در یك جامعه بدوی كافیست یك نفر مرد میانسال را شناسایی و تحلیل</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">كنید، در این صورت توانسته‌اید كمابیش همه مردان قبیله را بشناسید. افراد</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">مثل آجرهای یك بنا هستند كه شناخت یك آجر به منزله شناخت همه آجرهاست. اما</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">هنگامی كه جامعه بزرگتر و با تقسیم كار مواجه می‌شویم، افراد نیز با</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">یكدیگر تفاوت پیدا می‌كند. اما این تفاوت منشأ ستیز آنان نمی‌شود(بر خلاف</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">تفاوت در جامعه ابتدائی و تفاوت غیر مرتبط با تقسیم کار)، بلكه همبستگی</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">ناشی از این تفاوت، در مرتبه پیچیده‌تری است كه وی آن را همبستگی ارگانیك</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">می‌داند، زیرا این افراد متفاوت، در عین تفاوتشان، به نوعی به یكدیگر</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">نیازمند هستند، مثل ارگانیسم بدن كه در عین تفاوت عناصر و سلول‌های آن، در</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">مجموع به یكدیگر نیازمندند، و یكدیگر را در جهت تحقق كاركردی مشترك تكمیل</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">می‌كنند. جوامع موجود هر دو نوع همبستگی را كمابیش دارند، ولی هرچه جوامع</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">پیشرفته و صنعتی‌تر می‌شوند، همبستگی ارگانیک آنها بیشتر و غلیظ‌تر</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">می‌شود. این دو نوع جامعه تفاوت‌های زیادی دارند، از جمله در حقوق و</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">مجازات كه موضوع بحث این نوشته نیست</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span>.<br> </span><span lang="FA">از سوی دیگر انسان موجودی اجتماعی است كه از تعامل و مشاركت با افراد دیگر</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">جامعه، اجتماعی شده و تبدیل به انسان به معنای مرسوم آن می‌شود، كه در</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">غیاب این تعامل، فاقد توانایی اجتماعی لازم و بسیار ضعیف و شكننده خواهد</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">بود و زندگی او نزدیك به زندگی حیوانی خواهد شد</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span>.<br> </span><span lang="FA">در جامعه اولیه تعامل اجتماعی در شكل ساده آن صورت می‌گیرد هر فرد،</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">نیازمند ارتباط با تعداد افرادی معدود است. و این ارتباط به صورت چهره به</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">چهره صورت می‌گیرد، و چون جوامع به لحاظ نفرات كم هستند و تقسیم كار هم</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">اندك است، پس تعداد تعاملات اجتماعی برای اجتماعی شدن بسیار محدود خواهد</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">بود. كافیست با چند نفر تعامل داشته باشیم تا در سطح مورد نیاز جامعه</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span dir="rtl"></span><span lang="FA"><span dir="rtl"></span>،اجتماعی شده و ایفای نقش نمود. اما هنگامی كه تعداد افراد جامعه و نیز</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">تقسیم كار جامعه زیاد می‌شود، اجتماعی شدن از خلال تعاملات فردی، غیر میسر</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">می‌شود</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span>.<br> </span><span lang="FA">مثلاً جامعه‌ای روستایی با جمعیت هزار نفر را در نظر بگیرید كه تقسیم</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">كارهای محدودی در آن باشد و افراد با نقش‌های گوناگون در آن بسیار اندك</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">باشد و حداكثر به 10 مورد برسد. هر كودك و نوجوان چنین جامعه‌ای می‌تواند</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">طی چند سال اول زندگی خود در تعامل فردی با پدر، مادر، اقوام و آشنایان در</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">سطح مورد نیاز اجتماعی شده و به عنوان عضوی فعال و كارآمد از روستا تبدیل</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">شود</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span>.<br> </span><span lang="FA">اما در یك جامعه شهری چون تهران با چند میلیون نفر جمعیت و انواع و اقسام</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">نقش‌ها و كارها چگونه می‌توان چنین هدفی را محقق كرد؟ هیچ كس توان و فرصت</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">كافی برای اجتماعی شدن در چنین محیطی را از خلال تعاملات فردی و غیر نهادی</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">نمی‌تواند داشته باشد، اینجاست كه نهادهای جدید چون وسایل ارتباط‌جمعی،</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">آموزش و پرورش و مذهب و... مجرای این مسیر اجتماعی شدن می‌شوند. نكته مهم</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">اینكه در این جوامع افراد در سنین بالاتری حداقل‌های لازم را برای حضور</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">مستقلانه در جامعه پیدا می‌كنند و فرآیند اجتماعی شدن طولانی تر است،</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">مثلاً اگر در روستا یك دختر ده ساله به راحتی ازدواج می‌كند، در شهر این</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">سن حدوداً به 20 سال می‌رسد كه فاصله زیادی است. زیرا پیچیدگی‌های جامعه</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">مدرن مراحل زمان بیشتری را برای اجتماعی شدن طلب می‌كند، ضمن اینكه</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">اجتماعی شدن پس از این مرحله هم فرآیندی مستمر و ادامه‌دار است</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span>.<br> </span><span lang="FA">نكته مهم اینكه اجتماعی شدن در جامعه جدید پیچیده و از خلال نهادهای مختلف</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">انجام می‌شود كه هر كدام یك بعد اجتماعی شدن را آموزش و تمرین می‌دهند و</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">لزوماً نمی‌توانند جایگزین هم شوند، از جمله این نهادهای اجتماعی‌كننده</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">نهادهای مدنی هستند، كه هر نهاد مدنی معرف گروه خاصی از مردم است كه در</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">فرآیند تقسیم كار اجتماعی از دیگران متفاوت شده‌اند، اما به دیگران</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">نیازمند هم هستند و از این رو نیازمند تعامل با هم می‌باشند، لیكن این</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">تعامل به صورت فردی نمی‌تواند صورت گیرد، بلكه باید جمعی باشد. یك دلیل آن</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">را با ذکر این نمونه می توان بیان کرد که اگر 3 نفر با هم تعامل و رابطه</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">داشته باشند، حداکثر 3 رابطه میان آنها برقرار است، اما رابطه میان 10 نفر</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">به 45 مورد می‌رسد (از فرمول تبعیت می‌كند) و برای هزار نفر این تعداد</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">رابطه به 500.000 می‌رسد كه عملاً ایجاد این تعداد رابطه برای هزار نفر در</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">یك جامعه امكان‌پذیر نیست، اما اگر برحسب تفاوت‌های فردی میان این جامعه،</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">نهادهای مدنی شكل گرفته و افراد از خلال آن نهادها با یكدیگر رابطه داشته</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">باشند، ممكن است حداكثر در 20 گروه سازمان‌دهی و فعال شوند، و هر فردی عضو</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span> 2 </span><span lang="FA">یا 3 گروه باشد. در این صورت تعاملات اجتماعی از خلال این نهادها صورت</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">می‌گیرد كه تعداد آنها محدود و تعامل امكان پذیر است. تشكل افراد جامعه در</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">هویت‌های مدنی و داوطلبانه، موجب تسهیل تعاملات اجتماعی و در نتیجه فرآیند</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">اجتماعی شدن می‌شود. فرآیندی كه در غیاب آن جامعه دچار اختلال و</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">پس‌افتادگی اجتماعی و فرهنگی می‌شود</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span>.<br> </span><span lang="FA">اما رابطه این نهادها با دموكراسی چیست و چه می‌تواند باشد؟ در این زمینه</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">هم فقط از یك منظر خاص اشاره می‌كنم. با پیشرفت جوامع، اداره جامعه و</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">تمشیت امور به تناسب پیچیده و متنوع می‌شود. یك راه این است كه اداره</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">جامعه در همه زمینه‌ها از خلال دولت مركزی و برنامه‌ریزی دولتی انجام شود</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span>. </span><span lang="FA">در مراحل اولیه توسعه كه پیچیدگی‌ها كمتر است نتایج حاصل از طی این راه</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">مشروط به سالم و قوی بودن دولت مورد نظر، بعضاً چشمگیر است، اما با گذشت</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">زمان و توسعه بیشتر، اداره جامعه‌ای بزرگ با تقسیم كار بالا از سوی هر</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">دولتی به تنهایی، دچار اختلال می‌شود، زیرا دولت برای ایفای این نقش خود</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">به مرور بزرگ و بزرگ‌تر و در عین حال ناكارآمدتر می‌شود، زیرا مدیریت و</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">برنامه‌ریزی متمركز قادر به حل مشكلات نخواهد بود كه به دلایل آن اینجا</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">اشاره نمی‌كنم. در چنین شرایطی دولتی بزرگ و حجیم در برابر توده‌ای بی‌شكل</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">و بی‌همبستگی داریم كه هر كس به صفت فردی خود در برابر حكومت قرار</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">می‌گیرد، و در برابر هیبت و بزرگی دولت احساس بی‌قدرتی و ضعف می‌كند و</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">همین نقطه آغاز شكست انسان جدید خارج از نهادهای مدنی در برابر لویاتان</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">دولت است. اما هنگامی كه انسان‌های منفرد حضور خودشان را از خلال نهادهایی</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">هزاران نفره اعلان می‌كند، نهادهایی كه به راحتی با یكدیگر متحد و</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">هم‌پیمان می‌شوند (برخلاف افراد كه به سختی می‌توان میلیون‌ها انسان را</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">متحد كرد، مگر در فرآیندی پوپولیستی) در برابر قدرت و دولت نه تنها احساس</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">ضعف نمی‌كنند، كه هر گاه بخواهند و ضرورت ایجاد كند، قدرت خود را به رخ</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">دولت خواهند كشید، و قدرت این نهادها برخلاف تصور از طریق كاستن قدرت دولت</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">حاصل نمی‌شود، بلكه این قدرت جدیدی است كه در جامعه خلق می‌شود و موجودی</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">قدرت را در كل جامعه بالا می‌برد و چنین افزایش قدرتی است كه از یك سو به</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">تعادل قوای دولت و جامعه یعنی یك وجه از دموكراسی واقعی منجر می‌شود، و از</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">سوی دیگر قدرت كلیت جامعه (اعم از مردم و دولت) را در حل مشكلات افزایش</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">می‌دهد. دولتی كه خود را محروم از نهادهای مدنی می‌كند، نه تنها به قدرت</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">خود نمی‌افزاید، كه آن را كم هم می‌كند، اما تفاوت قدرت خود و مردم را</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">زیاد می‌كند. این تفاوت قدرت در عین كم بودن سرجمع آن در جامعه ،فقط برای</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">سركوب مردم كارآیی دارد، اما برای اداره صحیح و كارآمد كشور و جامعه</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">كارآیی لازم را ندارد. اگر بخواهم با عدد و رقم مثال بزنم، در جامعه‌ای كه</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">نهادهای مدنی قوی هستند، مجموع قدرت بالفعل جامعه مثلا 100 واحد است كه</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span> 50 </span><span lang="FA">واحد آن نزد دولت و 50 واحد نزد نهادهای مدنی است و این دو قدرت لزوماً در</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">تقابل با یكدیگر نیستند، گرچه یكدیگر را مشروط می‌كنند. اما اگر در این</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">جامعه نهادهای مدنی مضمحل شوند، قدرت دولت به 100 و مردم به صفر نمی‌رسد،</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">بلكه دولت به 25 و مردم به صفر می‌رسد كه تفاوت دولت و مردم در قدرت زیاد</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">است و مردم در برابر دولت منفعل هستند، اما سرجمع قدرت به یك چهارم تقلیل</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">یافته است. آن را هم عمدتاً برای سركوب مردم باید بكار برد</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span>.<br> </span><span lang="FA">در مقاله‌ای چنین كوتاه بیش از این نمی‌توان به شرح موضوع پرداخت، اما</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">برای فهم بهتر نقش این نهادها در افزایش قدرت جامعه كافیست مورد اخیری را</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">كه مطالعه كردم ذكر كنم</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span>.<br> </span><span lang="FA">می‌گویند رودخانه هودسن آمریكا یكی از آلوده‌ترین رودخانه‌های آمریكا و</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">حتی جهان و از این حیث زبانزد بود، و دولت ایالتی هم توان حل آن را نداشت</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">یا در فكرش نبود، تا این كه نهادی مدنی برای پالایش و حفظ سلامتی این</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">رودخانه شكل گرفت. پس از سال‌ها كوشش، این رودخانه نه تنها از وضعیت مذكور</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">خارج شده، بلكه به عنوان الگوی رودخانه سالم و پاكیزه شهره شده است</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span>. </span><span lang="FA">بی‌تردید هیچ دولتی و هیچ قدرت غیر مدنی نمی‌توانست چنین تحولی را در آنجا</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">پدید آورد. برخی‌ها از مزایای دموكراسی فقط حق تغییر صاحبان قدرت و حق</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">آزادی بیان را برای دیگران مطرح می‌كنند، اما واقعیت این است كه دموكراسی</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">در نهایت باید به بهبود مدیریت جامعه و افزایش تولید و رفاه منجر شود، و</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" lang="FA"><span dir="ltr"></span> </span><span lang="FA">این امر محقق نمی‌شود، جز با تقویت نهادهای مدنی</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"><span dir="ltr"></span>.</span></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="margin-bottom: 12pt;"><span dir="ltr"><o:p>&nbsp;</o:p></span></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl"><span dir="ltr"><script src="http://www.google-analytics.com/urchin.js" type="text/javascript"> </script><script type="text/javascript"> _uacct = "UA-1183868-1"; urchinTracker(); </script><script language="JavaScript" type="text/javascript" src="http://www.persianstat.ir/service/stat.js"> </script><script language="JavaScript" type="text/javascript"> persianstat(10073546, 0); </script><o:p>&nbsp;</o:p></span></p> text/html 2010-04-15T15:26:44+01:00 mgpj.mihanblog.com مدیر http://mgpj.mihanblog.com/post/2 این مطلب رمزدار است و از طریق فید قابل خواندن نمی باشد، جهت مشاهده متن مطلب با ورود به بلاگ رمز مطلب را وارد نمایید. text/html 2010-04-15T15:12:25+01:00 mgpj.mihanblog.com مدیر http://mgpj.mihanblog.com/post/1 <span style="color: rgb(255, 204, 204);">برای&nbsp; پرسش ها یا تقاضاها از قسمت تماس با مدیر اقدام كنید&nbsp;</span>